Το Ίδρυμα

Tο Κοινωφελές Ίδρυμα Βασιλείου και Πηνελόπης Μεταξά ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 1967 από τον Νικόλαο Μεταξά (1886-1974), υιό του καπετάνιου Βασιλείου Μεταξά (1843-1948) και της Πηνελόπης, και έχει έδρα την Αθήνα.

Σκοπός του Ιδρύματος

Το Ίδρυμα έχει ως πρωταρχικό σκοπό την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας και κάλυψη των αναγκών του Ιερού Ναού Αγίας Παρασκευής στα Μεταξάτα της Κεφαλονιάς, τη συντήρηση της κεντρικής πλατείας του χωριού καθώς και την ανάληψη πρωτοβουλιών με σκοπό την ανάδειξη της ιστορικής-πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διατήρηση της ταυτότητας των Μεταξάτων.

Επίσης, σκοπός του Ιδρύματος είναι «η εκ των εισοδημάτων, εν περιπτώσει μελλοντικής αυξήσεως των πόρων του Ιδρύματος, ενέργεια πράξεων ευποιίας υπέρ των οπωσδήποτε πασχόντων και ενδεών του χωρίου Μεταξάτων, συμπεριλαμβανομένου και του συνοικισμού Ποταμιανάτων.»

Το φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως της 9ης Μαρτίου 1967 όπου δημοσιεύεται η έγκριση της σύστασης του Κοινωφελούς Ιδρύματος Βασιλείου και Πηνελόπης Μεταξά.

Μέλη Διοικητικού Συμβουλίου Ιδρύματος

Ανδρέας Δ. Μεταξάς-Τρίκαρδος

Ιωάννης Δ. Μεταξάς-Τρίκαρδος

Αλέξιος-Δημήτριος Α. Μεταξάς-Τρίκαρδος

Οικογένεια καπετάνιου Βασιλείου Μεταξά (1843-1948)

Η πιο σημαντική φυσιογνωμία της ναυτιλιακής δραστηριότητας της οικογένειας Μεταξά κατά τον 19ο αιώνα υπήρξε ο καπετάνιος Βασίλειος Μεταξάς (1843-1948), ο οποίος ήταν πλοίαρχος και συμπλοιοκτήτης επί μία εικοσαετία στα μεγάλα φορτηγά ιστιοφόρα των Χίων μεγαλεμπόρων αδελφών Σεβαστόπουλου, που ήταν εγκατεστημένοι στην Αζοφική. Το 1884 οι Σεβαστόπουλοι τού ανέθεσαν την επίβλεψη ναυπήγησης ενός από τα ιστιοφόρα τους στα ναυπηγεία του Σάντερλαντ, και το 1886 τον διόρισαν διευθυντή του υποκαταστήματος εμπορίας σιτηρών στο Γενιτσέκ της Αζοφικής. Μετά την διάλυση της εταιρείας των Σεβαστόπουλων, το 1888, ο Βασίλειος Μεταξάς συνέχισε τις εμποροναυτιλιακές του δραστηριότητες από το Γενιτσέκ, για δικό του λογαριασμό, μέχρι το 1906. Από το 1902 ανέθεσε την διεύθυνση του εμπορικού οίκου στον αδελφό της γυναίκας του Πέτρο Χ. Μιχαλιτσιάνο, καθώς το 1902, σε συμπλοιοκτησία με τον συγχωριανό και φίλο του Γεράσιμο Π. Καμήλο, αγόρασε το α/π «Αίνος», 2.800 τόνων, στο οποίο διετέλεσε πλοίαρχος στα πρώτα ταξίδια. Το 1907, σε συμπλοιοκτησία με τον Πέτρο Χ. Μιχαλιτσιάνο, αγόρασε το α/π «Λειβαθώ», 4.400 τόνων, το οποίο πούλησε στον Συριανό έμπορο και εφοπλιστή Αθανάσιο Κρίνο, το 1912. Συμμετείχε, επίσης, σε συνιδιοκτησίες με τον Ν. Λυκιαρδόπουλο.

Τις ναυτιλιακές του δραστηριότητες συνέχισαν οι τέσσερις γιοι του, οι οποίοι μετά τις σπουδές τους στη Ροβέρτειο Σχολή της Κωνσταντινούπολης, έγιναν όλοι πλοίαρχοι: ο Νικόλαος (1886-1974), ο Γεράσιμος (1887-1925), ο Σπυρίδων (1893-1989) και ο Πλάτων (1901-1979). Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο αγόρασαν το α/π «Μαργαρίτα», 4.443 τόνων, ναυπήγησης 1901, το οποίο συνδέθηκε με τη ναυτική τραγωδία του 1925. Καπετάνιος στο ατμόπλοιο αυτό, ο Γεράσιμος, χάθηκε μαζί με το πλοίο και όλο το πλήρωμα, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου καταγόταν από τα Μεταξάτα. Η Lloyd’s List έγραψε: «Το ελληνικό πλοίο ‘Μαργαρίτα’ έφυγε από το East London [στην ακτή του Ινδικού ωκεανού, στη Νότια Αφρική] στις 7 Οκτωβρίου 1925 για το Ντακάρ, μεταφέροντας καλαμπόκι και δέρματα. Την επόμενη ημέρα ελήφθη κλήση στον ασύρματο ‘σε κίνδυνο, ακυβέρνητο, με γωνία κλίσης 20ο , σε έντονη καταιγίδα από τα δυτικά’. Καμμία άλλη επικοινωνία δεν υπήρξε με το πλοίο ή με τα τριάντα έξι άτομα πάνω σε αυτό».

Στο καμπαναριό της Αγίας Παρασκευής Μεταξάτων έχει τοποθετηθεί αναμνηστική πλάκα προς τιμήν του πλοιάρχου Γεράσιμου Β. Μεταξά και των πέντε ναυτικών από τα Μεταξάτα που έχασαν την ζωή τους κατά το ναυάγιο του ατμοπλοίου «Μαργαρίτα» τον Οκτώβριο του 1925.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1920, ο Νικόλαος Β. Μεταξάς εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στο Λονδίνο και έκτοτε συμμετείχε σε συνιδιοκτησίες με το γραφείο των Βεργωτήδων. Διετέλεσε γενικός γραμματέας της «Greek Shipping Co-operation Committee» στο Λονδίνο και το 1940, κατά την διάρκεια του πολέμου επέστρεψε στην Ελλάδα. Ο γιος του Βασίλειος Μεταξάς (1925-1996), σπούδασε στο Columbia University της Νέας Υόρκης και στο London School of Economics και εργάστηκε για χρόνια σε διάφορα ναυτιλιακά γραφεία του Λονδίνου. Αργότερα είχε μία επιτυχημένη πανεπιστημιακή σταδιοδρομία στο Λονδίνο και τον Πειραιά. Ο καθηγητής Βασίλειος Ν. Μεταξάς είναι ο ιδρυτής του Τμήματος Ναυτιλιακών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, που ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1990.

Ο Σπυρίδων Β. Μεταξάς αποφοίτησε από την Εμπορική Ακαδημία της Μασσαλίας και άνοιξε δικό του γραφείο στο Λονδίνο, ενώ ο μικρότερος, ο Πλάτων, εργάστηκε σε εμπορικά πλοία και το 1930 προσελήφθη στο ναυτιλιακό γραφείο «C. Michalos & Co». Το 1933 συμμετείχε στην διεύθυνση της εταιρείας «Adelphi Vergottis Ltd», ενώ μεταπολεμικά άνοιξε το δικό του ναυτιλιακό γραφείο στο Λονδίνο. (Πηγή: Ναυτιλιακή Ιστορία)

Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Μεταξάτων. Η εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας και η κάλυψη των αναγκών του Ναού αποτελούν πρωταρχικό σκοπό του Ιδρύματος.